Bilimde 'brikolaj' kavramı uzun süredir tartışılıyor.
İngilizlerin Fransızlardan aldığı bu terim bilimde sıfırdan yeni bir şey üretmek yerine, mevcut ve üretilmiş şeyleri kullanarak yararlı ve kullanılabilir bir şey ortaya çıkarmaya deniyor.
Örneğin ampulü aslında Edison icat etmedi.
Elektrik akımını kullanarak günümüzde bildiğimiz ampule benzer ilk icadı yapan aslında İngiliz bir mucit Davy.
Sonrasında yine buna benzer başka bir icadı Swan isminde başka bir mucit yapıyor.
Ne var ki her ikisinin yaptığı bu buluşlar sürekli, düzenli ve pratik olarak kullanılabilir nitelikte değil.
Sanırım kendileri de başkaları da uzun süre uğraşmasına rağmen bu buluştan sürekli ve düzenli biçimde pratik ve kullanılabilir bir şey çıkaramadılar.
Örneğin Davy’nin icadı hem aşırı parlak olduğu için kullanılabilir değildi. Hem de aşırı ısınıyordu ve çok kısa süre ışık verebiliyordu.
Thomas Edison bu primitif icatları alıp brikolaj yaptı.
Yani o ürünleri alıp başkalaştırdı ve kullanılabilir, pratik ve yararlı bir ürün ortaya çıkardı.
İnsanlığa belki de en çok hizmet eden ve en yararlı buluşların başında gelen bu ürünü sonuçta teknik olarak Edison değil Davy buldu.
Yani elektrik akımını cam bir fanusun içine hapsedip ışık kaynağı elde etme buluşunu ilk Davy yaptı.
Ne var ki bu buluşu kullanıp cam fanusun içindeki havayı boşaltarak ısınmasını önleme ve elektrik akımını orada çok uzun süre tutacak, yani elde edilecek ışığı kullanılabilir biçimde çok uzun süre orada tutabilmeyi sağlayacak mekanizmayı Edison ortaya koydu.
Edison’un burada yaptığı tamamen yeni bir buluş ya da icat değil.
Ancak salt mevcut bir ürünü geliştirmek de değil.
İkisinin arası bir şey.
Mevcut bir ürünü alıp adeta başkalaştırarak gerçek anlamda yararlı bir ürün ortaya çıkarmak.
İşte buna brikolaj deniyor.
Ampulü icat “şerefi” kime ait?
Peki burada anılan ürün için en çok takdir edilmesi gereken kişi kim?
Onu ilk bulan yani icat eden Davy mi?
Yoksa onu brikolaj yaparak insanlığın kullanımına sunan Edison mu?
Bilim ve felsefede bu konuda derin bir tartışma var.
Önceleri brikolaj küçümsenirken ve pek de takdire şayan görülmezken, son zamanlardaki yeni eğilim brikolaja hakkını teslim etme yönünde.
Artık gelinen noktada sıfırdan yeni buluş yapmak oldukça zorlaştığı ve güneşin altında daha önce hiç keşfedilmemiş tamamen yeni bir icat bulmak iyice nadirattan olduğu için, mevcutlardan yeni bir şeyler üretmek artık neredeyse yepyeni bir icat yapmak kadar değerli hale geldi.
Yani brikolaj artık hiç olmadığı kadar önemli ve değerli hale geldi.
Bu durum sadece fen ve doğa bilimlerinde değil sosyal bilimlerde de geçerli.
Hatta basın ve medyada ortaya çıkan ürünlerin (gazete, tv yayını, sosyal medya vs.) de bir tür brikolaj olduğu kabul ediliyor.
